انواع قطره چکان یا دریپر در سیستم آبیاری قطره ای
قطره چکان یکی از اجزای اصلی در سیستم آبیاری تحت فشار است که وظیفه دارد جریان آب را از لولههای فشار قوی به گونهای کنترل کند که از اتلاف آب، فرسایش خاک و پوسیدگی ریشه گیاهان جلوگیری شود. این سیستم، توزیع یکنواخت و پایداری از آب را فراهم کرده و باعث بهبود آبیاری میشود. آبیاری قطرهای یکی از مؤثرترین روشهای رساندن آب و مواد مغذی به گیاهان است. در این روش، آب و مواد مغذی مستقیماً به ریشه گیاه ارسال میشود و میزان آن بهطور دقیق و در زمان مناسب تنظیم میگردد. این فرآیند باعث میشود که گیاه به مقدار لازم از منابع موردنیاز خود بهره ببرد و رشد بهینهای داشته باشد. با استفاده از این سیستم، کشاورزان میتوانند محصولاتی با بازدهی بالاتر تولید کرده و در عین حال مصرف آب، کود و انرژی را کاهش دهند.
شما میتوانید تمامی شیرآلات و شیرفلکه صنعتی را از نمایندگی فاراب خریداری کنید.
قطره چکان آبیاری چیست؟
قطرهچکان آبیاری یکی از اجزای اصلی هر سیستم آبیاری محسوب میشود. با توجه به کاهش منابع آبی و چالشهای کمآبی در کشاورزی، بسیاری از کشاورزان و تولیدکنندگان تجهیزات آبیاری به سمت طراحی سیستمهایی با مصرف حداقلی آب و بهرهوری بالا حرکت کردهاند. یکی از رایجترین و مؤثرترین روشها در این زمینه، آبیاری قطرهای است. در این سیستم، قطرهچکانها (دریپر آبیاری) مقدار مشخصی از آب را مستقیماً به ریشه گیاه میرسانند. این روش به حفظ رطوبت خاک کمک کرده و از هدررفت آب بر اثر تبخیر، باد و روانآب جلوگیری میکند.
در آبیاری قطرهای، از دریپرهایی که روی لوله پلیاتیلن 16 میلیمتری در فواصل مشخص نصب میشوند، یا از نوار تیپ استفاده میشود. نوار تیپ گزینهای فصلی است که پس از هر دوره آبیاری جمعآوری میشود، در حالی که لولههای دریپردار ماندگاری بیشتری دارند و بین 5 تا 6 سال قابل استفاده هستند.
قطرهچکانهای آبیاری بر اساس میزان کنترل فشار در سه نوع مختلف تولید میشوند:
- پرسی
- بازشونده
- ضدچکه
سیستمهای آبیاری قطرهای و لوازم آبیاری قطره ای میتوانند بهصورت زیرسطحی یا روسطحی اجرا شوند. در اینجا، به مدل آبیاری قطرهای روسطحی پرداخته میشود.
انواع قطره چکان آبیاری
قطرهچکانهای آبیاری بر اساس فاکتورهای متعددی به دستههای مختلفی تقسیم میشوند. برخی از مهمترین معیارهای طبقهبندی آنها عبارتند از:
- میزان فشار و دبی آب خروجی
- موقعیت نصب قطرهچکان (محل قرارگیری نازل)
- تعداد خروجیهای نازل
- برند تولیدکننده
- طراحی و ساختار داخلی
- نحوه چینش قطعات داخلی قطرهچکان
انواع قطره چکان از لحاظ محل نصب نازلها
قطرهچکانها را میتوان بر اساس محل قرارگیریشان به دو دسته کلی تقسیم کرد:
- قطرهچکان برخط :(On-line)
در این مدل، کاربران نازلهای قطرهچکان را بهصورت جداگانه تهیه کرده و با استفاده از ابزارهایی مانند پانچر مکانیکی، پانچر فشاری، پانچر لیفلت یا پانچر میخی، آنها را در نقاط موردنظر روی جداره خارجی لوله نصب میکنند. این نوع قطرهچکان برای باغهایی که فاصله درختان یا گیاهان نامنظم است، گزینهای ایدهآل محسوب میشود. بااینحال، فرآیند نصب آن زمانبر بوده و نیاز به نیروی کارگری دارد. از انواع قطرهچکانهای آنلاین میتوان به مدلهای تنظیمی، دریپر PC، بابلرها، آبپاشهای کوچک و قطرهچکانهای افشانهای اشاره کرد.
- قطرهچکان درخط :(In-line)
در این مدل، قطرهچکانها هنگام تولید، در فواصل استاندارد و از پیش تعیینشده در داخل لوله نصب میشوند. به همین دلیل، نیازی به صرف زمان یا استفاده از نیروی کارگری برای نصب آنها وجود ندارد.
انواع قطره چکان بر اساس تنظیم کنترل فشار
قطرهچکانها بر اساس میزان دبی خروجی و مقاومت در برابر فشار به دستههای مختلفی تقسیم میشوند:
1. قطرهچکان نرمال (غیر تنظیمشونده)
این نوع از قطرهچکانها قابلیت جبران فشار ندارند. یعنی با افزایش فشار آب در لوله، میزان خروجی افزایش یافته و با کاهش فشار، دبی خروجی کمتر میشود. بنابراین، مقدار آبرسانی به گیاهان ممکن است متغیر باشد.
2. قطرهچکان تنظیمی یا دستی (NON_PC)
در این مدل، میزان دبی ثابت نیست و با استفاده از پیچ تنظیم تعبیهشده روی قطرهچکان، میتوان جریان آب را کم یا زیاد کرد. با این حال، در زمینهای شیبدار یا ناهموار، عملکرد ایدهآلی ندارد؛ زیرا گیاهان در ارتفاعات پایینتر، آب بیشتری دریافت کرده و گیاهان در نقاط مرتفعتر، مقدار کمتری آب جذب میکنند. این انواع قطره چکان آبیاری در دبیهای 2 تا 32 لیتر در ساعت تولید میشوند.
3. قطرهچکان خودتنظیمشونده یا جبرانکننده فشار (PC)
این مدل دارای دیافراگم سیلیکونی است که باعث تنظیم یکنواخت دبی آب در تمامی شرایط میشود. به این ترتیب، تفاوت ارتفاع یا شیب زمین تأثیری بر میزان آبی که هر گیاه دریافت میکند، نخواهد داشت. مقدار آبدهی این نوع قطرهچکانها توسط تولیدکننده مشخص شده و در بازه 2 تا 24 لیتر در ساعت طراحی و عرضه میشوند.
- قطرهچکان آبیاری PC پرسی
قطرهچکانهای پرسی آبیاری با دبی ثابت 4 و 8 لیتر بر ساعت طراحی شدهاند و امکان باز کردن و تمیز کردن آنها وجود ندارد. این نوع قطرهچکانها، دارای دیافراگم سیلیکونی مقاوم در برابر خوردگی، تغییرات آبوهوایی و اشعه UV خورشید هستند. همچنین برای نصب روی لولههای لترال در مسیرهای طولانی ایدهآل محسوب میشوند. این قطرهچکانها بیشتر در زمینهای کشاورزی شیبدار مورد استفاده قرار میگیرند. فیلتراسیون مورد نیاز آنها 120 مش بوده و در بازه فشار 0.5 تا 4 بار کارایی دارند و میتوانند تا دمای 60 درجه سانتیگراد را تحمل کنند.
- قطرهچکان آبیاری PC بازشونده
این مدل از قطرهچکانها قابلیت باز شدن و تمیز شدن حتی در هنگام فعالیت سیستم آبیاری را دارند. با دبی 4 و 8 لیتر بر ساعت و فشار کاری 0.5 تا 4 بار. دیافراگم سیلیکونی به کار رفته در آنها در برابر خوردگی، مواد شیمیایی، کودهای کشاورزی، تغییرات آبوهوایی و اشعه UV مقاومت بالایی دارد. این ویژگیها باعث میشود که این قطرهچکانها برای زمینهای ناهموار و مسیرهای طولانی گزینهای ایدهآل باشند. مکانیزم خودشویندگی این دریپرها حتی در آبهایی با سختی بالا نیز عملکرد مطلوبی دارد. همچنین قابلیت اتصال به لولههای لترال را دارند و نیازمند فیلتراسیون 120 مش هستند.
- قطرهچکان آبیاری ضد چکه
قطرهچکان ضدچکه از نوع جبرانکننده فشار تا 0.2 بار است. به این معنا که اگر فشار آب از این میزان کمتر شود، تمامی دریپرها بهصورت خودکار مسدود شده و پس از بازگشت فشار به سطح مطلوب، آبیاری بهطور همزمان از سر گرفته میشود. این قطرهچکانها با ایجاد فشار منفی، از ورود ذرات جامد به داخل دریپر آبیاری جلوگیری کرده و بدون نیاز به پر شدن مجدد، آماده فعالیت خواهند بود.
واع قطره چکان آبیاری وارداتی
برخی از مشتریان علاقهمند به خرید تجهیزات آبیاری و قطرهچکانهای آبیاری خارجی هستند. برای پاسخگویی به این نیاز، لازم است که با برخی از محبوب ترین و بهترین برند های انواع قطره چکان آبیاری خارجی آشنا شوید. در ادامه، برخی از این برندها معرفی شدهاند:
قطرهچکان آبیاری نتافیم (Netafim)
یکی از محبوبترین دریپرهای آبیاری، تولید شده در کشورهای آمریکا و اسرائیل، با دبی 2، 4 و 8 لیتر در ساعت. این مدل در رنگهای سبز/مشکی، طوسی/مشکی و قرمز/مشکی عرضه میشود و دارای فیلتر 120 مش با ضخامت 130 میکرون است.
قطرهچکان آبیاری کاتیف (Katif)
محصول شرکت جان دیر انگلستان، در رنگهای آبی، قرمز و مشکی، با ظرفیت 4 و 8 لیتر در ساعت. این مدل با فشار پخش 0.5 تا 4 بار و طول انتشار 100 تا 300 متر، در بستههای 1000 عددی به بازار عرضه میشود. قابلیت خودپاکسازی و تنظیم فشار (PC) از ویژگیهای این مدل است.
قطرهچکان آبیاری میکروفلاپر (Micro Flapper)
تولید شرکت جین آمریکا، مناسب برای آبیاری باغات انگور، گیاهان گلخانهای و زمینهای با پستی و بلندی. فشار کاری این مدل بین 0.6 تا 4 بار متغیر است و با دبی 2، 4 و 8 لیتر در ساعت ارائه میشود. دارای فیلتراسیون با ضخامت 100 تا 130 میکرون و قابلیت خودپاکسازی.
قطرهچکان آبیاری رین برد (Rainbird)
محصول کشور آمریکا، با فشار کاری 1 تا 4 بار، در رنگهای قرمز و آبی، با دبی 4 و 8 لیتر در ساعت. این دریپر آبیاری دارای فیلتراسیون 150 مش بوده و نصب آن بر روی لولههای پلیاتیلن بدون نیاز به پانچر انجام میشود.
قطرهچکان آبیاری یورودریپ (Eurodrip)
ساخت کشور یونان، از نوع دریپرهای خودتنظیم آنلاین. محدوده فشار 0.5 تا 4 بار و دبی آن 2 لیتر در ساعت (آبی)، 4 لیتر در ساعت (مشکی)، 8 لیتر در ساعت (قهوهای) و 24 لیتر در ساعت (سبز) است. این مدل در بستهبندیهای 1600 عددی عرضه شده و روی لولههای پلیاتیلن 16 و 20 میلیمتر قابل نصب است.
قطرهچکان آبیاری آنتلکو (Antelco)
محصول کشور استرالیا، با قابلیت جبران فشار، در ظرفیتهای 2، 4 و 8 لیتر در ساعت و فشار کاری 1 تا 3.5 بار. این مدل در بستهبندیهای 50، 75 و 100 عددی عرضه شده و برای آبیاری تاکستانها، فضای سبز، گیاهان ردیفی و گلخانهها کاربرد دارد.
قطرهچکان پلاسترو (Plastro)
تولید کشور ایالات متحده، با فشار کاری 1 تا 4.5 بار، مناسب برای شرایط آبوهوایی مختلف. این مدل در دبی 4 و 8 لیتر در ساعت عرضه میشود.
دریپر آبیاری آکسیوس (Axius)
ساخت شرکت پالاپلاست یونان، از نوع دریپرهای PC. این مدل در دبیهای 2، 4، 8، 16 و 24 لیتر در ساعت، با فشار 1 تا 4 بار، روی لولههای پلیاتیلن 16 و 20 میلیمتری نصب میشود. در رنگهای بنفش، خاکستری و آبی موجود بوده و درپوش آن قابلیت باز و بسته شدن برای تمیزکاری آسان را دارد.
سخن پایانی
انتخاب بهترین مارک لوازم آبیاری قطره ای برای سیستم آبیاری، تأثیر مستقیمی بر بهرهوری مصرف آب، سلامت گیاهان و کاهش هزینههای نگهداری دارد. با توجه به تنوع قطرهچکانها، مهم است که متناسب با شرایط زمین، نوع گیاه و نیاز آبی، بهترین گزینه را انتخاب کنید. اگر به دنبال افزایش بازدهی و صرفهجویی در مصرف آب هستید، شناخت دقیق انواع قطرهچکانها و کاربردهای آنها میتواند راهگشای شما باشد. در نهایت، استفاده از سیستمهای آبیاری مدرن نهتنها به رشد بهتر گیاهان کمک میکند، بلکه گامی مؤثر در حفظ منابع آبی ارزشمند خواهد بود.